Το όνομα «Δεσκάτη»
Η αρχική μορφή του τοπωνυμίου Δεσκάτη (μετά το 1534) είναι «Ντισικάτα-Ντισκάτα». Οι βλαχόφωνοι κτηνοτρόφοι ονόμασαν την περιοχή αυτή «Ντισικάτα χώρα», δηλαδή σχισμένη χώρα, επειδή με τη διάβρωση των δύο ρεμάτων (Ψείρα και Σακαβάρα) που διέσχιζαν τη Δεσκάτη, έδειχνε σα σχισμένη. Ο φιλόλογος Αντώνης Μπουσμπούκης, υποστήριζε ότι ο τύπος «Ντισικάτα» είναι από το βλάχικο ρήμα «ντισικάρε» που σημαίνει σχίζω. Αιτία είναι το γεγονός ότι στην περιοχή του όρους Καλίδρομο της Λαμίας υπάρχει και εκεί ένα τοπωνύμιο, το οποίο οι βλαχόφωνοι αποκαλούν «Ντισικάτα», ενώ οι ελληνόφωνοι «Σχισμένη».
Νεολιθική και Αρχαία εποχή
Η Δεσκάτη και η περιοχή της έχουν ιστορία πολλών αιώνων. Γύρω από τις δύο ποταμιές του οροπεδίου της βρέθηκαν διάφορα νεολιθικά εργαλεία. Έτσι, συμπεραίνουμε ότι δημιουργήθηκαν διάφοροι οικισμοί, οι οποίοι κατοικήθηκαν τουλάχιστον από το 5000 π.Χ.
Κατά την αρχαιότητα η περιοχή της Δεσκάτης συνέχισε να σφύζει από ζωή, αν κρίνουμε από τα αξιόλογα ευρήματα που κατά καιρούς έχουν ανακαλυφτεί και χρονολογούνται σε αυτή την εποχή:
- Ερείπια τοίχων αρχαίων οικισμών σώζονται ακόμα και σήμερα.
- Χάλκινα νομίσματα της Μακεδονικής εποχής (4ου-3ου αιώνα π.Χ.)
- Θησαυρός αρχαίων νομισμάτων, που βρέθηκε το 1914.
- Αρχαίοι τάφοι.
- Υπερμεγέθη πιθάρια.
- Μια επιτύμβια στήλη του 2ου αιώνα μ.Χ.
- Θωράκια κάποιου παλαιοχριστιανικού ναού του 5ου-6ου αιώνα μ.Χ.


